Podstawą obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych są przychody podatnika, pomniejszone o składkę na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe oraz zryczłtowane koszty uzyskania przychodu.
Podatek dochodowy od osób fizycznych w 2008 roku obliczany jest wg poniższej skali:
podstawa obliczenia podatku w PLN wysokość podatku ponad do 44 490 PLN 19% podstawy pomniejszone o 586,85 PLN 44 490 PLN 85 528 PLN 7 866,25 + 30% nadwyżki ponad 44 490 PLN 85 528 PLN 20 177,65 + 40% nadwyżki ponad 85 528 PLN

• jeżeli w 2008 roku zarobki nie będą większe od 3 089 zł, podatek nie musi być opłacany,
• jeśli w 2008 roku zarobki będą wyższe niż 3 089 zł, ale mniejsze od 44 490 zł, wówczas należy zapłacić 19% z podstawy opodatkowania pomniejszone o 586,85 zł,
• jeżeli w 2008 roku zarobki będą wyższe niż 44 490 zł, ale niższe niż 85 528 zł, to podatek wyniesie 7 866,25 zł plus 30% nadwyżki ponad 44 490 zł,
• jeśli w 2008 roku zarobki przekroczą 85 528 zł wówczas podatek wyniesie 20 177,65 zł plus 40% nadwyżki ponad 85 528 zł.

Koszty uzyskania przychodów
Podatnik może dokonać odliczenia zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów. Takie koszty to np. koszty poniesione w związku z wykonywaniem stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy czy pracy nakładczej. Nie mogą one przewyższyć: W 2008 roku:
uzyskiwane przychody miesięczne roczne
z jednego stosunku pracy 111,25 zł 1 335 zł
z więcej niż jednego stosunku pracy 2002,05 zł [*]
z jednego stosunku pracy w przypadku, gdy zakład pracy znajduje się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania 139,06 zł 1 668,72 zł
z więcej niż jednego stosunku pracy w przypadku, kiedy zakłady pracy są położone w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania 2 502,56 [*]
* Jeśli podatnik w roku podatkowym uzyskał przychody równocześnie od więcej niż jednego zakładu pracy. Podatnik może skorzystać z podwyższonych kosztów uzyskania przychodu (np. w przypadku dojazdu do pracy z innej miejscowości) jeśli tylko złoży odpowiednie oświadczenie. W rozliczeniu rocznym koszty uzyskania będą podlegały jednak ograniczeniu do kwot:

w 2008 roku:
1. 2 002,05 zł - zwykłe koszty uzyskania przychodu
2. 2 502,56 zł - podwyższone koszty uzyskania przychodu
Jeżeli w ciągu roku podatkowego odliczymy kwotę wyższą od powyższych limitów wówczas w rocznym rozliczeniu nadwyżka ta będzie podlegała opodatkowaniu i podatnik będzie zobowiązany do dopłaty różnicy w podatku dochodowym wynikającej z przedstawionego rozliczenia.

Obliczanie miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy za rok 2008

Zaliczka na podatek dochodowy pobierana jest każdego miesiąca i wynosi ona 19% dochodów podlegających opodatkowaniu w przypadku, gdy podstawa opodatkowania jest niższa niż 44 490 zł. Jeżeli suma miesięcznych dochodów przewyższy kwotę 44 490 zł to w takim przypadku zaliczka na podatek dochodowy w kolejnym miesiącu wyniesie 30%. Jeśli suma dochodów przekroczyłaby 85 528 zł to wtedy zaliczka w następnym miesiącu będzie wynosiła 40%.

Przykładowe wyliczenie zaliczki Pana Kowalskiego:
Wynagrodzenie Pana Kowalskiego to 1000 zł brutto miesięcznie. Należy sprawdzić jakie kwoty to poszczególne składowe jego wynagrodzenia. Należy sprawdzić jaka kwota z wynagrodzenia pozostanie Panu Kowalskiemu do dyspozycji. Na początek odlicza się składki na ubezpieczenia społeczne, które trafiają do ZUS. Płatnik ze swojego wynagrodzenia brutto pobiera następujące składki: emerytalne, rentowe i chorobowe, które wynoszą kolejno: 9,76%, 1,5%, 2,45% wynagrodzenia brutto. Składka na ubezpieczenia społeczne Pana Kowalskiego wyniesie zatem:
0,0976x1000 + 0,015x1000 + 0,0245x1000 = 137,1 zł.
Po uwzględnieniu składki na ubezpieczenia społeczne i miesięcznych zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu w kwocie 111,25 zł, obliczamy podstawę opodatkowania: 1000 zł - 137,1 zł 111,25 zł = 751,65 zł.
Podstawa opodatkowania jest zaokrąglana do jedności i w omawianym przypadku wynosi ona 752 zł.

Następnie należy przejść do ustalenia zaliczki na podatek dochodowy. Zaliczka taka to 19% podstawy opodatkowania pomniejszone o:

• miesięczną kwotę wolną od podatku (586,85/12=48,90),
• składkę zdrowotną przekazywaną poprzez ZUS do NFZ (dawniej Kasy Chorych), która wynosi 9% wynagrodzenia brutto pomniejszonego o składki na ZUS, przy czym tylko 7,75% należy odjąć od podatku.

Podstawa obliczenia składki zdrowotnej wynosi: 1000 zł 137,1 zł = 862,90 zł
Zatem zaliczka na podatek dochodowy Pana Kowalskiego dla US wyniesie:
0,19x752 zł 48,90 zł 66,88 zł = 27,10 zł
Wyliczoną zaliczkę należy zaokrąglić do jedności, dlatego zaliczka Pana Kowalskiego wyniesie 27 zł.
Po przeprowadzeniu kilku "prostych" operacji Pan Kowalski jest już w stanie wyliczyć ile faktycznie dostanie "do ręki" ze swojego wynagrodzenia w wysokości 1000 zł brutto. Pensję brutto należy pomniejszyć o wszystkie zobowiązania tj. składki na ubezpieczenia społeczne, zaokrągloną kwotę zaliczki na podatek dochodowy i całą składkę zdrowotną: 1000 zł - 137,1 zł - 27 zł 77,66 zł = 758,24 zł
Jeżeli podstawa wymiaru składek ZUS liczona narastająco w ciągu roku przewyższy kwotę 85 290,00 zł, wówczas zaprzestaje się pobierania składek na rzecz ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Dzięki temu wzrasta podstawa opodatkowania i podstawa naliczania składki zdrowotnej. Wyższa będzie także zaliczka na podatek dochodowy oraz składka zdrowotna.